نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

چکیده

بحث از حقوق زنان در جوامع بشری، پیشینه‌ی طولانی دارد، و یکی از این حقوق حق بر تحصیل است که اقدامات اخیر طالبان مبنی بر ممنوعیت تحصیل زنان و دختران در مدارس و دانشگاه‌ها، بحث در مورد آن را بیش از هر زمان دیگری، داغ و جدی کرده است. این مقاله، با توجه به وضعیت پیش آمده در افغانستان، به بررسی حق بر تحصیل زنان و دختران پرداخته و این موضوع را در دو رویکرد منفی و مثبت یا مخالفان و موافقان حق تحصیل زنان، مورد بحث قرار می‌دهد. در رویکرد اول، مخالفان حق تحصیل زنان دلایل متعدد و مختلفی را از قرآن، سنت و عرف جامعه، برای اثبات جواز یا لزوم منع زنان و دختران از حق تحصیل اقامه کرده یا می‌توانند اقامه کنند؛ از قبیل منافات تحصیل زنان با حقوق شرعی شوهران شان، مشکل اختلاط زنان و مردان، و امثال این دلایل. ما بعد از ذکر هر کدام از استدلال‌های مورد استناد این دسته از علما و اندیشمندان دینی، تلاش کردیم یکایک دلایل مذکور را به صورت جداگانه و مستقل مورد بررسی قرار داده و در حد نیاز و ظرفیت این نوشتار به دو شکل حلّی و نقضی، نقد و ردّ کنیم. در رویکرد دوم، دلایل متعددی بر جواز و بلکه رحجان یا حتی وجوب تحصیل زنان اقامه شده است؛ از قبیل اجرای «قاعده‌ی لاضرر»، لزوم عمل به معاهدات بین المللی که یکی از آن‌ها اجازه تحصیل به تمامی افراد یک جامعه و برخورداری شان از حقوق و امتیازات برابر در عرصة تحصیل، است.
 

کلیدواژه‌ها

• حق
• تحصیل
• حق تحصیل
• زنان
• رجحان تحصیل
• وجوب تحصیل

موضوعات

• حقوق