نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی
چکیده
از منابع دینی و همچنین رفتار مسلمانان صدر اسلام برداشت میشود که وجود زن به اندازهی مرد در زندگی مهم و حیاتی است و همانگونه که مرد، عنوان پدر را یدک میکشد؛ به زن نیز سهم عنوان مادر داده شده است. زن همانند مرد، مسؤلیتهای برابری بر عهده دارد و در درون او به همان پیمانه قدرت و انسانیت است که در وجود مرد است. دین اسلام طلب علم را بر مسلمان واجب نموده و در این زمینه هیچ تفاوتی میان زن و مرد قائل نشده است. در حدود چهارده قرن پیش، پیامبر بزرگ اسلام فرمود: طلب علم بر هر مسلمانی از زن و مرد واجب است و ابتدا خودش به این دستور عمل کرد و بعد در طول تاریخ توسط مسلمانان و در حال حاضر در تمام کشورهای اسلامی به اجراء گذاشته شده است. معارف زنان در افغانستان از دورهی شکلگیری اولین مکتب دخترانه تا هنوز با فراز و نشیبهای زیادی روبهرو بوده است که در پارهای از زمان به تحصیل زنان بها داده شده، گاهی با مخالفت شدید علماء و قشر مذهبی قرار گرفته و گاهی توسط حکومت به تعطیلی کشانده شده است. عوامل متعددی در این زمینه دخیل بودهاند که از جمله آنها میتوان به نوع برداشت از متون دینی و آداب و رسوم رایج در میان اقوام و قبایل افغانستان اشاره کرد. نظر به اینکه قدرت در افغانستان همواره بدست پشتونها بوده است، در نظام قبیلهای پشتونها سنتها و آدابی وجود دارد که بر نظام اجتماعی، فرهنگی و آموزشی کشور حاکمیت دارند و همین آداب و رسوم در بین سایر گروههای قومی نیز کم و بیش رسوب نموده است. آداب و رسوم مخصوص پشتونها به نام «پشتون والی» یاد میشود که در عرف پشتونها هم مجموعه قوانین و هم مجموعه ایدئولوژی است و اتفاقاً این احکام حوزة وسیعی از رفتار طالبان را نیز دربر میگیرد. طالبانی که در سال 2020 در افغانستان به قدرت رسیدهاند همانند طالبان سال 1375 پایبندی عمیق به آداب و رسوم قبیلهای خود دارند؛ منتها تفاوتی که این دوره با دوره پیشین دارد، این بار علاوه بر پایبندی به آداب و سنن قبیلهای، سند مکتوب دینی نیز در اختیار دارد که به عنوان رساله عملی این گروه در تمام ابعاد و مراحل حکومتی به خصوص در حوزه تحصیل زنان به شمار میرود.
کلیدواژهها
 پژوهـان', './data/pajuhan/coversheet/521766147803.jpg'))